منبع تحت فشار چطور از روشن و خاموش شدن مکرر پمپ جلوگیری می‌کند، چه حجمی برای ساختمان شما مناسب است و آیا با ست کنترل هوشمند هنوز لازم است.
منبع تحت فشار یکی از پرسوال‌ترین اجزای سیستم آب ساختمان است. خیلی‌ها نمی‌دانند دقیقاً چه می‌کند و آیا با وجود ست کنترل هنوز به آن نیاز دارند یا نه.
منبع تحت فشار چه می‌کند
داخل منبع یک کیسه لاستیکی و مقداری هوای فشرده وجود دارد. وقتی پمپ کار می‌کند، آب وارد کیسه می‌شود و هوا فشرده‌تر می‌شود. وقتی شیری در ساختمان باز شود، همین هوای فشرده آب را بیرون می‌فرستد؛ بدون اینکه پمپ لازم باشد روشن شود.
نتیجه ساده است: پمپ برای هر مصرف کوچک، مثل باز کردن یک شیر برای چند ثانیه، روشن نمی‌شود.
چرا این موضوع مهم است
هر بار روشن شدن پمپ، جریان راه‌اندازی بالایی می‌کشد و به موتور، خازن و کلید فشار فشار می‌آورد. اگر پمپ در ساعت ده‌ها بار روشن و خاموش شود، عمرش به‌شدت کوتاه می‌شود. این حالت را در تاسیسات «سیکل زدن» می‌نامند.
منبع تحت فشار تعداد دفعات روشن شدن پمپ را کم می‌کند؛ ست کنترل شدت هر بار روشن شدن را کم می‌کند. این دو مکمل هم هستند، نه جایگزین هم.
چه اندازه‌ای مناسب است
انتخاب حجم منبع به دبی پمپ و الگوی مصرف ساختمان بستگی دارد. در ساختمان‌های مسکونی متداول، تعداد واحد حجم منبع را تعیین می‌کند:
| تعداد واحد ساختمان | حجم متداول منبع |
|---|---|
| ۱ تا ۲ واحد | ۲۴ لیتر |
| ۳ تا ۶ واحد | ۵۰ لیتر |
| ۷ تا ۱۰ واحد | ۸۰ تا ۱۰۰ لیتر |
| بیش از ۱۰ واحد | ۱۵۰ لیتر و بیشتر |
این ارقام تخمینی و بر اساس تجربه نصب‌های رایج است. برای پروژه‌های بزرگ، محاسبه دقیق بر اساس دبی و اختلاف فشار قطع و وصل انجام می‌شود.
منبع تحت فشار برای هر طبقه
جدول زیر حجم منبع را برای ساختمان ۲ تا ۱۰ طبقه در دو حالت نشان می‌دهد: یک واحد در هر طبقه و دو واحد در هر طبقه. پمپ متداول را تعداد طبقه تعیین می‌کند و حجم منبع را تعداد واحد. باد منبع حدود ۰٫۲ بار کمتر از فشار روشن شدن پمپ (F2) است و F2 با فرض ارتفاع حدود ۳ متر برای هر طبقه حساب شده است.
| ساختمان | پمپ متداول | منبع، یک واحد در هر طبقه | منبع، دو واحد در هر طبقه | باد منبع |
|---|---|---|---|---|
| ۲ طبقه | ۰٫۵ تا ۱ اسب بخار | ۲۴ لیتر | ۵۰ لیتر | ۰٫۹ بار |
| ۳ طبقه | ۱ تا ۱٫۵ اسب بخار | ۵۰ لیتر | ۵۰ لیتر | ۱٫۲ بار |
| ۴ طبقه | ۱ تا ۱٫۵ اسب بخار | ۵۰ لیتر | ۸۰ تا ۱۰۰ لیتر | ۱٫۵ بار |
| ۵ طبقه | ۲ اسب بخار | ۵۰ لیتر | ۸۰ تا ۱۰۰ لیتر | ۱٫۸ بار |
| ۶ طبقه | ۲ اسب بخار | ۵۰ لیتر | ۱۵۰ لیتر و بیشتر | ۲٫۱ بار |
| ۷ طبقه | ۲٫۵ اسب بخار | ۸۰ تا ۱۰۰ لیتر | ۱۵۰ لیتر و بیشتر | ۲٫۴ بار |
| ۸ طبقه | ۲٫۵ اسب بخار | ۸۰ تا ۱۰۰ لیتر | ۱۵۰ لیتر و بیشتر | ۲٫۷ بار |
| ۹ طبقه | ۳ اسب بخار | ۸۰ تا ۱۰۰ لیتر | ۱۵۰ لیتر و بیشتر | ۳٫۰ بار |
| ۱۰ طبقه | ۳ اسب بخار | ۸۰ تا ۱۰۰ لیتر | ۱۵۰ لیتر و بیشتر | ۳٫۳ بار |
منبع تحت فشار برای ساختمان ۳ طبقه: منبع ۵۰ لیتری متداول است، چه یک واحد در هر طبقه باشد چه دو واحد. باد منبع حدود ۱٫۲ بار است.
منبع تحت فشار برای ساختمان ۴ طبقه: با یک واحد در هر طبقه منبع ۵۰ لیتری و با دو واحد در هر طبقه منبع ۸۰ تا ۱۰۰ لیتری متداول است. باد منبع حدود ۱٫۵ بار است.
منبع تحت فشار برای ساختمان ۵ طبقه: با یک واحد در هر طبقه منبع ۵۰ لیتری و با دو واحد در هر طبقه منبع ۸۰ تا ۱۰۰ لیتری متداول است. باد منبع حدود ۱٫۸ بار است.
منبع تحت فشار برای پمپ یک اسب: پمپ یک تا یک‌ونیم اسب معمولاً در ساختمان ۳ تا ۴ طبقه کار می‌کند و منبع ۵۰ لیتری با آن متداول است؛ اگر ساختمان بیشتر از ۶ واحد دارد، منبع ۸۰ تا ۱۰۰ لیتری بهتر است.
اگر ساختمان شما با این جدول جور نیست، تعداد طبقه و واحد را در ماشین‌حساب تجهیزات ساختمان وارد کنید تا حجم منبع، پمپ، مدل ست کنترل و تنظیم F1 و F2 را با هم ببینید. روش تنظیم باد منبع در باد منبع تحت فشار آمده است.
آیا با ست کنترل هنوز به منبع نیاز است
ست کنترل HYDROSET هم با منبع تحت فشار و هم بدون آن کار می‌کند. اگر منبع نداشته باشید، دستگاه همچنان فشار را تثبیت می‌کند و پمپ را نرم راه می‌اندازد. اما وجود منبع، تعداد دفعات روشن شدن پمپ را کم می‌کند و در ساختمان‌های پرمصرف تفاوت محسوسی در عمر پمپ ایجاد می‌کند.
جمع‌بندی ساده:
- منبع دارید؟ ست کنترل را اضافه کنید تا فشار ثابت و پمپ محافظت‌شده شود.
- منبع ندارید؟ ست کنترل به تنهایی هم کار می‌کند؛ منبع را بعداً می‌توانید اضافه کنید.
علائم خرابی منبع تحت فشار
منبعی که باد ندارد یا کیسه‌اش پاره شده، دیگر آب ذخیره نمی‌کند و کار پمپ را سخت‌تر می‌کند. این نشانه‌ها را جدی بگیرید:
- پمپ برای هر مصرف کوچکی، حتی چند ثانیه باز کردن یک شیر، روشن می‌شود و مدام روشن و خاموش می‌شود.
- فشار باد منبع کمتر از حد لازم است، یا بعد از باد زدن دوباره پایین می‌آید.
- وقتی سوپاپ باد منبع را فشار می‌دهید، به‌جای هوا آب بیرون می‌آید؛ یعنی کیسه پاره شده است.
- بدنه منبع نشتی یا زنگ‌زدگی دارد.
عمر کیسه منبع عدد ثابتی ندارد و به کیفیت آن، فشار کار و تعداد دفعات روشن شدن پمپ بستگی دارد. بهترین راه این است که خرابی زود دیده شود: باد منبع را سالی یک بار بررسی کنید. اگر کیسه پاره است، بسته به نوع منبع، کیسه یا خود منبع تعویض می‌شود.
نکات نگهداری منبع
- فشار باد منبع را سالی یک بار بررسی کنید. معمولاً باید کمی کمتر از فشار روشن شدن پمپ باشد.
- اگر پمپ ناگهان شروع به سیکل زدن کرد، اولین چیزی که باید بررسی شود فشار باد یا سالم بودن کیسه منبع است.
- منبع را در محلی نصب کنید که برای بازرسی و تخلیه دسترسی داشته باشد.
برای انتخاب مدل بر اساس جریان پلاک پمپ، راهنمای انتخاب ست کنترل را ببینید.
منبع تحت فشار با مخزن ذخیره فرق دارد. اگر ساختمان مخزن ذخیره ندارد و پمپ مستقیم بعد از کنتور است، نصب پمپ آب بدون مخزن را ببینید.
