پمپ زیر پکیجی یا پمپ افزایش فشار پکیج و آبگرمکن چطور کار میکند، چرا پکیج با فشار آب کم خاموش میشود، این پمپ کی جواب می‌دهد و کی نه، نصب درست آن، اثرش بر همسایه‌ها و وقتی آب سرد هم ضعیف است چه کنیم.
پمپ زیر پکیجی (که به آن پمپ زیر آبگرمکنی یا پمپ افزایش فشار پکیج هم می‌گویند) یک پمپ کوچک با فلوسوئیچ داخلی است که روی لوله آب سرد ورودی پکیج یا آبگرمکن بسته میشود. وقتی شیر آب گرم باز شود، جریان آب فلوسوئیچ را جابه‌جا میکند، پمپ روشن میشود و فشار آب ورودی پکیج را بالا می‌برد؛ با بستن شیر، پمپ خاموش میشود. این راهنما می‌گوید پمپ زیر پکیجی کی مشکل فشار آب کم پکیج را حل میکند، کی حل نمی‌کند، چطور نصب میشود و کی باید سراغ پمپ کل واحد رفت.
به‌طور خلاصه: پمپ زیر پکیجی فقط وقتی جواب می‌دهد که آب به پکیج می‌رسد ولی کم‌فشار است. این پمپ آب نمی‌سازد؛ اگر آب اصلاً به واحد نمی‌رسد، کاری از آن برنمی‌آید. فقط آبی را تقویت میکند که از خودش رد میشود؛ پس آب گرم بهتر میشود ولی آب سرد واحد همان‌طور می‌ماند. اگر هم آب سرد و هم آب گرم ضعیف است، پمپ کل واحد با ست کنترل راه درست‌تر است.
چرا پکیج با فشار آب کم خاموش میشود یا آب گرم نمی‌دهد؟
پکیج و آبگرمکن دیواری آب گرم مصرفی را «لحظهای» گرم می‌کنند. وقتی شیر آب گرم باز میشود، یک فلوسوئیچ یا فلومتر داخل دستگاه جریان آب را حس میکند و مشعل را روشن میکند. اگر جریان آب از حد کمینه دستگاه کمتر باشد، دستگاه اصلاً روشن نمی‌شود یا وسط کار خاموش میشود. در مشخصات بعضی آبگرمکن‌های دیواری، کمترین دبی راه‌اندازی حدود ۲٫۵ لیتر در دقیقه آمده است؛ عدد دقیق دستگاه خودتان را از دفترچه همان مدل بخوانید.
نشانه‌های رایج کم بودن فشار آب پکیج:
- آب گرم سرد و گرم میشود یا وسط دوش قطع میشود.
- با باز کردن هم‌زمان یک شیر دیگر، پکیج خاموش میشود.
- مشکل در ساعتهای پرمصرف یا در طبقه‌های بالا بیشتر است.
- آب گرم فقط با شیر کاملاً باز راه میافتد.
پمپ زیر پکیجی چطور کار میکند؟
بیشتر این پمپ‌ها پمپهای گردشی کوچکی (روتور خیس) هستند که یک فلوسوئیچ مغناطیسی روی خروجی دارند. داده‌های رسمی یکی از شناخته‌شده‌ترین مدل‌ها، گراندفوس UPA 15-90، تصویر خوبی از این دسته می‌دهد:
| مشخصه | گراندفوس UPA 15-90 |
|---|---|
| کاربرد | افزایش فشار آب مصرفی داخل خانه، با امکان اتصال مستقیم به لوله آب |
| روشن و خاموش خودکار | در حالت AUTO، وقتی جریان از ۹۰ تا ۱۲۰ لیتر در ساعت (حدود ۱٫۵ تا ۲ لیتر در دقیقه) بیشتر یا کمتر شود |
| بیشترین هد | حدود ۹ متر، یعنی کمتر از ۱ بار، آن هم وقتی جریانی نیست |
| کمترین فشار ورودی | ۰٫۲ بار در ورودی پمپ، برای جلوگیری از صدای کاویتاسیون و آسیب یاتاقان |
| بیشترین فشار کار | ۶ بار (نسخه‌های Global تا ۱۰ بار) |
| حالت‌ها | OFF، AUTO و MANUAL |
| جهت نصب | محور موتور افقی؛ جعبه ترمینال رو به پایین نباشد |
دو نکته مهم از همین داده‌ها:
- این پمپ‌ها فشار را کم بالا می‌برند. هد حدود ۹ متر یعنی در بهترین حالت کمتر از یک بار فشار اضافه، و با باز بودن شیر کمتر. برای پکیجی که با کمی فشار بیشتر راه میافتد کافی است، ولی برای واحدی که آب به‌زحمت به آن می‌رسد کافی نیست.
- حالت MANUAL خطرناک است. دفترچه گراندفوس می‌گوید در حالت MANUAL دستکم یک شیر باید باز باشد، وگرنه آب داخل پمپ بیش از حد داغ میشود. پمپ زیر پکیجی را روی AUTO بگذارید.
پمپهای زیر پکیجی ارزانتر بازار هم معمولاً همین ساختار را دارند، ولی عددهایشان فرق میکند. پیش از خرید، هد بیشینه، دبی و حداقل جریان روشن شدن را روی پلاک یا دفترچه ببینید.
کی پمپ زیر پکیجی جواب می‌دهد و کی نه؟
| وضعیت واحد | پمپ زیر پکیجی | راه درست |
|---|---|---|
| آب به پکیج می‌رسد ولی کم‌فشار؛ آب سرد قابل قبول است | جواب می‌دهد | پمپ زیر پکیجی روی ورودی آب سرد پکیج |
| آب سرد و آب گرم هر دو ضعیف‌اند | فقط آب گرم بهتر میشود | پمپ کل واحد با ست کنترل، بعد از فلکه واحد |
| در بعضی ساعت‌ها آب اصلاً به واحد نمی‌رسد | جواب نمی‌دهد | مخزن ذخیره و پمپ ساختمان؛ پمپ بدون تانکر |
| فشار کل ساختمان در طبقه‌های بالا کم است | مسکن موقت | تنظیم پمپ ساختمان؛ فشار کم طبقات بالا |
| فشار آب کافی است ولی پکیج باز هم خاموش میشود | جواب نمی‌دهد | رسوب مبدل ثانویه، صافی ورودی یا فلوسوئیچ پکیج؛ سرویس پکیج |
قبل از خرید پمپ، یک آزمایش ساده کنید: شیر آب سرد آشپزخانه را کامل باز کنید و ببینید در یک دقیقه چند لیتر آب می‌دهد. اگر آب سرد هم کم است، مشکل از فشار واحد است، نه از پکیج.
نصب پمپ زیر پکیجی
- محل: روی لوله آب سرد ورودی پکیج، بعد از شیر ورودی پکیج و پیش از خود دستگاه. فلش روی بدنه پمپ در جهت جریان آب باشد.
- جهت: محور موتور افقی بماند. جعبه ترمینال رو به پایین نباشد، چون سوراخ‌های تخلیه آب دارد.
- شیر و صافی: پیش و پس از پمپ شیر قطع‌کن بگذارید تا بشود پمپ را بی‌آنکه آب کل واحد قطع شود عوض کرد. اگر آب رسوب و ذرات دارد، صافی ورودی پمپ را فراموش نکنید.
- برق: پریز ارت‌دار نزدیک و دور از چکه آب. سیم برق را از زیر پکیج و از کنار لوله داغ عبور ندهید.
- راه‌اندازی: پیش از روشن کردن، لوله را پر از آب کنید و پمپ را روی AUTO بگذارید. شیر آب گرم را باز کنید؛ پمپ باید روشن شود و با بستن شیر خاموش.
پمپ زیر پکیجی را روی لوله آب گرم خروجی پکیج نبندید. بیشتر این مدل‌ها برای آب سرد یا ولرم ساخته شده‌اند و پکیج هم برای روشن شدن به جریان در ورودی خودش نیاز دارد.
اثر پمپ واحدی بر همسایه‌ها
پمپی که در یک واحد از رایزر مشترک ساختمان آب می‌کشد، بخشی از آب و فشار واحدهای دیگر را هم می‌گیرد. در ساختمانی که فشار از اول کم است، نصب پمپ در یک واحد معمولاً فشار واحدهای بالاتر و پایین‌تر را بدتر میکند و یکی‌یکی همه به سمت پمپ واحدی می‌روند. اگر مشکل فشار عمومی است، راه درست یک پمپ ساختمان با مخزن ذخیره و تنظیم درست است، نه چند پمپ واحدی.
پمپ کل واحد با ست کنترل؛ وقتی آب سرد هم ضعیف است
اگر آب سرد و آب گرم هر دو ضعیف‌اند، پمپ را بعد از فلکه ورودی واحد و پیش از تقسیم آب سرد و پکیج می‌گذارند. معمولاً یک پمپ نیماسب تا یک‌اسب با ست کنترل و منبع تحت فشار کوچک. این پمپ هم آب سرد و هم آب گرم را تقویت میکند و فشار پشت پکیج را ثابت نگه میدارد.
در این نصب، محافظت از پمپ مهم‌تر از نصب ساختمان است، چون رایزر مشترک در ساعتهای پرمصرف خالی میشود و پمپ واحدی بیشتر از هر پمپ دیگری بی‌آب می‌چرخد. ست کنترل هوشمند HYDROSET PM821-8 بیآبی را از دو راه، با افت جریان (E3) و بالا نیامدن فشار (E4)، تشخیص می‌دهد و پمپ را خاموش میکند. پمپ را نرم روشن و خاموش میکند تا ضربه آب و صدا در لوله‌های واحد کم شود، و فشار را دقیق بین دو عدد F1 و F2 نگه میدارد تا پکیج با نوسان فشار خاموش نشود. نصب و تنظیم آن را در نصب ست کنترل ببینید.
جمع‌بندی
- پمپ زیر پکیجی برای آب گرمِ کم‌فشار ساخته شده است، وقتی آب به پکیج می‌رسد ولی فشارش برای روشن شدن مشعل کم است.
- فشار را کم بالا می‌برد (در مدلهای رایج کمتر از یک بار) و فقط آبی را که از خودش رد میشود تقویت میکند.
- اگر آب به واحد نمی‌رسد یا آب سرد هم ضعیف است، مشکل جای دیگری است: پمپ واحد با ست کنترل یا پمپ و مخزن ساختمان.
- روی AUTO و روی ورودی آب سرد پکیج نصبش کنید؛ حالت MANUAL بدون شیر باز آب را داغ میکند.
سؤال‌های رایج
پمپ زیر پکیجی چیست؟
یک پمپ کوچک با فلوسوئیچ که روی ورودی آب سرد پکیج یا آبگرمکن بسته میشود. با باز شدن شیر آب گرم روشن میشود و فشار آب ورودی پکیج را کمی بالا می‌برد تا مشعل درست روشن بماند.
پمپ زیر پکیجی آب سرد را هم پرفشار میکند؟
نه. فقط آبی را که از خودش رد میشود تقویت میکند، یعنی آب ورودی پکیج و در نتیجه آب گرم. برای آب سرد، پمپ باید بعد از فلکه کل واحد نصب شود.
فشار آب کم باعث خاموش شدن پکیج میشود؟
بله. پکیج آب گرم را لحظهای گرم میکند و فقط وقتی جریان آب از حد کمینه دستگاه بیشتر باشد مشعل را روشن نگه میدارد. با جریان کم، آب گرم قطع و وصل میشود یا دستگاه خاموش میشود.
پمپ زیر پکیجی تعمیر میشود؟
بیشتر مدلهای کوچک یکپارچهاند و تعمیر موتورشان معمولاً صرفه ندارد؛ اگر روتور گیر کرده باشد، گاهی با چرخاندن محور از پشت موتور راه میافتد. پیش از خرید، گارانتی و دسترسی به نمایندگی را بپرسید.
پمپ زیر پکیجی صدا دارد؟
پمپهای روتور خیس معمولاً کمصدا هستند. صدای زیاد معمولاً از فشار ورودی کم (کاویتاسیون)، هوای داخل پمپ یا نصب روی دیوار نازک است. گراندفوس دستکم ۰٫۲ بار فشار در ورودی این پمپ را لازم میداند.
پمپ زیر پکیجی بهتر است یا پمپ نیماسب برای کل واحد؟
اگر فقط آب گرم مشکل دارد، پمپ زیر پکیجی سادهتر و ارزانتر است. اگر آب سرد هم ضعیف است یا فشار در ساعتهای پرمصرف خیلی پایین میآید، پمپ نیماسب برای کل واحد با ست کنترل و محافظت بیآبی جواب کاملتری است.
آیا میشود پمپ زیر پکیجی را مستقیم به لوله آب شهر وصل کرد؟
دفترچه گراندفوس اتصال مستقیم UPA به لوله آب را مجاز میداند، ولی مقررات آب و فاضلاب هر شهر ممکن است کشیدن آب با پمپ از شبکه را مجاز نداند. پیش از نصب، مقررات شهر خودتان را بپرسید.
