چطور فشار آب ساختمان را اندازه بگیریم؟

«فشار آب کم است» جمله نسبی‌ای است. برای یکی آب دوش ضعیف است، برای دیگری لباسشویی دیر آب می‌گیرد. قبل از اینکه پول لوله‌کشی یا پمپ تازه بدهید، بهتر است عدد واقعی را بدانید. سه تست زیر ابزار خاصی نمی‌خواهد.

فشار را با چه واحدی می‌سنجند

در ایران واحد رایج «بار» است. هر ۱ بار حدود ۱۴٫۵ psi است و آب را حدود ۱۰ متر بالا می‌برد. چون ارتفاع هر طبقه حدود ۳ متر است، هر طبقه تقریباً ۰٫۳ بار از فشار کم می‌کند.

چه فشاری عادی است

در منابع خارجی فشار عادی شیرهای یک خانه بین ۳ تا ۵٫۵ بار ذکر می‌شود. زیر حدود ۲٫۷ بار جریان ضعیف حس می‌شود و بالای ۵٫۵ بار به مرور به شیرآلات، شیلنگ‌ها و آبگرمکن آسیب می‌زند.

در ساختمان‌هایی که آب با پمپ و ست کنترل تأمین می‌شود، فشار موتورخانه بین دو عدد تنظیمی ست کنترل بالا و پایین می‌رود. در تنظیم کارخانه هیدروست این بازه ۱٫۵ تا ۳ بار است و هر طبقه از آن حدود ۰٫۳ بار کمتر دارد. این رفتار را در شبیه‌ساز ست کنترل طبقه‌به‌طبقه می‌بینید.

تست ۱: خواندن عدد فشار

• فشار موتورخانه: ساده‌ترین راه، عدد روی نمایشگر ست کنترل یا فشارسنج روی منبع تحت فشار است.
• فشار داخل واحد: یک فشارسنج پیچی (گیج آب) با مهره نیم اینچ بخرید و به شیر لباسشویی یا شیر حیاط ببندید. شیر را باز کنید و عدد را بخوانید.
• یک بار وقتی هیچ مصرفی نیست بخوانید و یک بار وقتی دوش باز است. اگر با باز شدن دوش فشار خیلی افت می‌کند، لوله‌کشی یا پمپ جواب مصرف را نمی‌دهد.

عدد را یادداشت کنید تا دفعه بعد که فشار «عجیب» شد، چیزی برای مقایسه داشته باشید.

تست ۲: دبی در ۶ ثانیه

عدد فشار همه چیز را نمی‌گوید؛ مهم این است که چقدر آب بیرون می‌آید. یک پارچ یا ظرف مدرج و ساعت گوشی کافی است:

1. ظرف را زیر دوش یا شیر بگیرید.
2. شیر را کامل باز کنید و دقیقاً ۶ ثانیه آب بگیرید.
3. حجم آب را بر حسب لیتر در ۱۰ ضرب کنید. نتیجه، دبی بر حسب لیتر در دقیقه است. مثلاً ۰٫۸ لیتر یعنی ۸ لیتر در دقیقه.

این تست را روی دوش و شیر آشپزخانه جدا انجام بدهید. اگر فقط یکی ضعیف است، مشکل در سرشیر یا سردوش همان است، نه در پمپ.

تست ۳: نشتی

این تست را شب یا وقتی کسی آب مصرف نمی‌کند انجام بدهید:

1. همه شیرها را ببندید؛ لباسشویی، ظرفشویی و فلاش‌تانک هم نباید آب بگیرند.
2. عدد فشار را یادداشت کنید. اگر ساختمان پمپ دارد، صبر کنید پمپ خاموش شود و عدد نمایشگر ست کنترل را بنویسید.
3. یک ساعت به هیچ شیری دست نزنید و دوباره بخوانید.

اگر در این یک ساعت فشار بیش از حدود ۰٫۲ بار افت کرد، جایی نشتی هست. در ساختمانی که ست کنترل دارد نشانه ساده‌تری هم هست: اگر بدون هیچ مصرفی پمپ خودش روشن شد، یا نشتی در لوله‌کشی است یا شیر یک‌طرفه آب را برمی‌گرداند. کنتور هم کمک می‌کند؛ اگر همه چیز بسته است و کنتور می‌چرخد، نشتی بعد از کنتور است.

بعد از تست