راهنمای ست کنترل ایتالیایی پنتاکس (Hidromatic H2 و Hidrotank H1) از روی دفترچه رسمی: طرز کار، تنظیم فشار استارت ۱ تا ۳٫۵ بار، معنی چراغ LINE و FAILURE، بیآبی و ریست خودکار، جامپرهای A و B، نکته‌های نصب، رفع ایراد و مشخصات فنی.
ست کنترل پنتاکس که در بازار با نام‌های هیدروماتیک H2 (Hidromatic H2) و هیدروتانک H1 (Hidrotank H1) فروخته می‌شود و به آن «ست کنترل ایتالیایی پنتاکس» هم می‌گویند، یک کنترلر الکترونیکی جریان و فشار است: با باز شدن شیر و افت فشار پمپ را روشن میکند و وقتی جریان آب قطع شد، خاموش میکند. این راهنما بر اساس دفترچه رسمی پنتاکس توضیح میدهد ست کنترل پنتاکس چطور کار میکند، فشار استارت را چطور تنظیم کنیم، چراغ‌های LINE و FAILURE چه معنی دارند، بیآبی و ریست خودکار چطور رفتار میکند و ایرادهای رایج آن چطور رفع می‌شوند.
به‌طور خلاصه: در ست کنترل پنتاکس فقط فشار روشن شدن (۱ تا ۳٫۵ بار) با یک پیچ تنظیم می‌شود؛ فشار خاموش شدن قابل تنظیم نیست و برابر بیشترین فشاری است که پمپ می‌سازد. دستگاه با قطع جریان آب پمپ را خاموش میکند، نه با رسیدن به یک عدد فشار. اگر ساختمان بلندتر از ۱۵ متر است، فشار استارت را بالا ببرید. چراغ قرمز FAILURE یعنی بیآبی؛ با کلید RESET پاک می‌شود.
هیدروماتیک H2 و هیدروتانک H1 چه فرقی دارند؟
هر دو از یک خانواده‌اند (در گواهی CE پنتاکس هر دو زیر یک نوع، BI12، آمده‌اند) و یک روش کار دارند. فرق اصلی این است:
| مشخصه | هیدروماتیک H2 | هیدروتانک H1 |
|---|---|---|
| مخزن کوچک داخلی | ندارد | دارد؛ حجم ۰٫۴ لیتر با باد کارخانه ۱٫۵ بار |
| بازه فشار استارت | ۱ تا ۳٫۵ بار | ۱ تا ۳٫۵ بار |
| بیشترین فشار مجاز | ۱۰ بار | ۱۰ بار |
| بیشترین جریان پمپ | ۱۲ آمپر (۲ اسب) | ۱۲ آمپر |
| ولتاژ | ۱۱۵ تا ۲۳۰ ولت تک‌فاز، ۵۰/۶۰ هرتز | ۲۳۰ ولت ±۱۰٪، ۵۰/۶۰ هرتز |
| دمای آب | ۵ تا ۵۵ درجه | ۵ تا ۳۵ درجه |
| درجه حفاظت | IP65 | — |
| ریست خودکار بیآبی | دارد (قابل غیرفعال شدن) | فقط در نسخه‌های خاص |
مخزن کوچک هیدروتانک H1 باعث می‌شود با مصرف خیلی کم (مثلاً یک قطره‌چکان یا نشتی کوچک) پمپ کمتر روشن و خاموش شود.
ست کنترل پنتاکس چطور کار میکند؟
- روشن شدن: وقتی شیری باز می‌شود و فشار خط به عدد استارت می‌رسد، پمپ روشن می‌شود.
- خاموش شدن: تا وقتی آب جریان دارد، پمپ کار میکند. وقتی شیرها بسته شوند و جریان قطع شود، دستگاه پمپ را خاموش میکند. در هیدروتانک H1 دفترچه می‌گوید پمپ بعد از قطع جریان ۷ تا ۱۵ ثانیه دیگر کار میکند تا با مصرف کم، روشن و خاموش شدن پشت‌سرهم کمتر شود.
- هنگام وصل برق: هیدروتانک H1 پمپ را حدود ۱۵ ثانیه روشن میکند تا خط پر شود.
- فشار بیشینه: دفترچه صریح می‌گوید «فشار بیشینه قابل تنظیم نیست» و «برابر هد پمپ است». یعنی با بسته شدن شیرها، فشار خط تا سقف توان پمپ بالا می‌رود.
- کمترین جریان: دستگاه برای تشخیص جریان به دبی حداقل حدود ۲٫۵ لیتر در دقیقه نیاز دارد.
چون فشار خاموش شدن همان سقف هد پمپ است، با هر بار بسته شدن شیرها پمپ چند ثانیه در فشار بیشینه کار میکند. اثر کار در این نقطه را در دد هد پمپ نوشته‌ایم.
تنظیم فشار استارت ست کنترل پنتاکس
فشار استارت تنها تنظیم دستگاه است و با پیچ تنظیم زیر درپوش انجام می‌شود:
- برق دستگاه را قطع کنید. دفترچه بر قطع برق پیش از هر کاری تأکید دارد.
- درپوش جلوی دستگاه را بردارید تا پیچ تنظیم فشار پیدا شود.
- پیچ را با پیچ‌گوشتی در جهت + بچرخانید تا فشار استارت بالا برود، یا در جهت مخالف تا پایین بیاید.
- درپوش را ببندید، برق را وصل کنید و با باز کردن یک شیر در بالاترین طبقه امتحان کنید.
چه عددی بگذاریم؟ قاعده دفترچه این است: اگر بالاترین شیر بیشتر از ۱۵ متر بالاتر از دستگاه است، فشار استارت را بالا ببرید. بیشترین عدد ۳٫۵ بار است که دفترچه آن را برابر ۳۵ متر ارتفاع می‌گیرد. اگر فشار استارت از فشار ستون آب ساختمان کمتر باشد، با باز کردن شیر طبقه بالا پمپ روشن نمی‌شود.
| ارتفاع بالاترین شیر از دستگاه | فشار استارت پیشنهادی |
|---|---|
| تا ۱۵ متر (حدود ۴ طبقه) | معمولاً تغییر لازم نیست |
| ۱۵ تا ۲۵ متر | حدود ۲٫۵ بار |
| ۲۵ تا ۳۵ متر | تا ۳٫۵ بار، بیشترین مقدار دستگاه |
| بیشتر از ۳۵ متر | خارج از بازه دستگاه |
هر ۱۰ متر ارتفاع حدود ۱ بار فشار لازم دارد. در هیدروتانک H1 باد مخزن کوچک داخلی هم باید حدود دو سوم فشار استارت باشد و دفترچه می‌گوید هرگز بیشتر از ۴ بار نشود.
چراغ‌ها و کلید RESET
روی جلوی دستگاه چراغ‌ها و یک کلید هست (چراغ کار پمپ فقط در هیدروتانک H1 است):
| نشانگر | معنی |
|---|---|
| LINE (برق) | دستگاه برق دارد |
| چراغ کار پمپ | پمپ روشن است |
| FAILURE (قرمز) | پمپ بهخاطر بیآبی متوقف شده است |
| کلید RESET | پاک کردن خطا؛ با نگه داشتن آن پمپ برای پر کردن خط کار میکند |
اگر چراغ قرمز FAILURE روشن است، اول مطمئن شوید آب به ورودی پمپ می‌رسد، بعد RESET را بزنید یا برق را برای چند لحظه قطع و وصل کنید. معنی چراغ قرمز در برندهای دیگر را در چراغ قرمز ست کنترل پمپ آب ببینید.
بیآبی و ریست خودکار
وقتی آب به پمپ نمی‌رسد، دستگاه پمپ را خاموش میکند و FAILURE روشن می‌شود. در هیدروماتیک H2 دستگاه بعد از آن خودش چند بار دوباره امتحان میکند. جدول دفترچه:
| تلاش | فاصله از تلاش قبلی |
|---|---|
| ۱ | ۵ دقیقه |
| ۲ | ۱۰ دقیقه |
| ۳ | ۲۰ دقیقه |
| ۴ | ۴۰ دقیقه |
| ۵ تا ۱۰ | هر ۶۰ دقیقه |
بعد از دهمین تلاش، یعنی حدود ۷ ساعت و ۱۵ دقیقه بعد از اولین قطع، دستگاه دیگر تلاش نمیکند (STOP) و باید دستی RESET شود.
در هیدروتانک H1 ریست خودکار فقط در نسخه‌های خاص هست: بسته به مدل، هر ۱۵، ۳۰ یا ۶۰ دقیقه و تا ۲، ۴ یا ۸ بار. در این مدت چراغ قرمز تند چشمک می‌زند و اگر تعداد تلاش‌ها تمام شود، ثابت روشن می‌ماند. علت‌های بیآبی را در کارکرد خشک پمپ آورده‌ایم.
دو جامپر داخلی هیدروماتیک H2: داخل دستگاه دو جامپر به نام‌های A و B هست:
- با برداشتن جامپر A، ریست خودکار غیرفعال می‌شود و بعد از هر بیآبی باید دستی RESET کنید.
- با برداشتن جامپر B، حالت ضدگیر ۲۴ ساعته غیرفعال می‌شود. این حالت اگر پمپ مدت طولانی کار نکرده باشد، آن را کوتاه روشن میکند تا پروانه و آب‌بند نچسبند.
نکته‌های نصب از دفترچه پنتاکس
- بین پمپ و اولین شیر نصب شود، با فلش روی بدنه در جهت جریان آب. نصب عمودی و افقی هر دو مجاز است.
- شیر یکطرفه را نزدیک دستگاه نگذارید. اگر لازم است (مثلاً با پمپ شناور)، باید دستکم ۳ متر از دستگاه فاصله داشته باشد. دفترچه هیدروتانک می‌گوید شیر یکطرفه قبل یا بعد از دستگاه می‌تواند جلوی خاموش شدن پمپ را بگیرد.
- در چاهک یا جعبه بسته نصب نکنید. رطوبت و میعان به برد آسیب می‌زند.
- صافی ۲۵ تا ۶۰ میکرون در مسیر مکش توصیه شده است.
- برای دبی بیشتر از ۱۵۰ لیتر در دقیقه، دستگاه را در یک مسیر بای‌پس نصب کنید.
- هیچ وسیله برقی دیگری (مثل فلوتر) را بین ست کنترل و پمپ نگذارید.
- فقط برای آب است، با شوری حداکثر ۰٫۰۵ درصد. برای استخری که در آن شنا می‌کنند مناسب نیست.
- پمپ سه‌فاز: فقط با کنتاکتور. خروجی ۲۳۰ ولت دستگاه به بوبین کنتاکتور (A1 و A2) وصل می‌شود.
- سیم‌کشی: برای جریان تا ۱۰ آمپر سیم ۱ میلی‌متر مربع و بیشتر از ۱۰ آمپر سیم ۱٫۵ میلی‌متر مربع. برای جریان بیشتر از ۲ آمپر، سیم باید تا ۱۰۵ درجه را تحمل کند.
- پیش از زمستان یا تعطیلی طولانی، دستگاه را از آب خالی کنید و از یخ‌زدگی حفظ کنید.
ایرادهای رایج ست کنترل پنتاکس و راه رفع
این ایرادها در هر دو مدل H1 و H2 دیده می‌شوند:
| ایراد | علت احتمالی | راه رفع |
|---|---|---|
| پمپ آب نمی‌دهد | دستگاه برعکس نصب شده؛ هواگیری درست انجام نشده؛ لوله مکش کافی در آب نیست | جهت فلش را بررسی کنید؛ RESET را نگه دارید تا جریان برقرار شود؛ لوله مکش را پایین‌تر ببرید |
| پمپ به فشار لازم نمی‌رسد | نشتی؛ گرفتگی لوله یا صافی مکش؛ شیر کف‌کش گیر کرده | نشتی را بگیرید؛ صافی را تمیز کنید؛ شیر کف‌کش را عوض کنید |
| با وجود آب، پمپ را خاموش میکند | فشار استارت خیلی بالا؛ حفاظت حرارتی پمپ قطع کرده | فشار استارت را پایین بیاورید؛ پمپ را بررسی کنید |
| با باز کردن شیر، پمپ روشن نمی‌شود | فشار استارت خیلی پایین | فشار استارت را بالا ببرید |
| پمپ مدام روشن و خاموش می‌شود | نشتی؛ باد مخزن تنظیم نیست؛ مصرف خیلی کم | نشتی را بگیرید؛ باد مخزن را با عدد تنظیم بسنجید |
| پمپ خاموش نمی‌شود | فلوسوئیچ داخلی کثیف است؛ نشتی زیاد؛ شیر یکطرفه قبل یا بعد از دستگاه | فلوسوئیچ را تمیز کنید؛ نشتی را بگیرید؛ شیر یکطرفه را بردارید |
برای پمپی که خاموش نمی‌شود، همه علت‌های دیگر را در چرا پمپ آب یکسره کار میکند آورده‌ایم. اگر پمپ اصلاً روشن نمی‌شود، پمپ آب روشن نمی‌شود را ببینید.
مشخصات فنی ست کنترل پنتاکس هیدروماتیک H2
| مشخصه | مقدار |
|---|---|
| ولتاژ | ۱۱۵ تا ۲۳۰ ولت، ۵۰/۶۰ هرتز، تک‌فاز |
| بیشترین جریان پمپ | ۱۲ آمپر (۲ اسب) |
| بازه فشار استارت | ۱ تا ۳٫۵ بار |
| بیشترین فشار مجاز | ۱۰ بار |
| کمترین دبی برای تشخیص جریان | حدود ۲٫۵ لیتر در دقیقه |
| دمای آب | ۵ تا ۵۵ درجه |
| دمای محیط کار | ۵ تا ۴۵ درجه، رطوبت کمتر از ۸۵٪ |
| درجه حفاظت | IP65 |
| اتصال | رزوه نری ۱ اینچ |
| استاندارد | EN 60730 |
معادل در HYDROSET
اگر می‌خواهید تنظیم یکی را به دیگری منتقل کنید یا دستگاه را عوض کنید، این جدول فرق اصلی را نشان میدهد:
| پنتاکس هیدروماتیک H2 | HYDROSET PM821 |
|---|---|
| فشار استارت با پیچ، ۱ تا ۳٫۵ بار | فشار روشن شدن (F2) با عدد دقیق به بار، روی نمایشگر |
| فشار خاموش شدن قابل تنظیم نیست؛ برابر هد پمپ | فشار خاموش شدن (F1) قابل تنظیم؛ پمپ در فشار لازم ساختمان خاموش می‌شود |
| خاموش شدن با قطع جریان آب | خاموش شدن با رسیدن فشار به F1، با تأخیر قابل تنظیم (F8) |
| بیآبی از روی جریان؛ تلاش ۵ تا ۶۰ دقیقه | بیآبی از دو راه: جریان (E3) و فشار (E4)؛ تلاش دوباره هر F6 دقیقه |
| چراغ FAILURE | نمایش فشار، جریان پمپ و کد خطای E1 تا E8 |
| تنظیمی برای جریان پمپ ندارد | حفاظت اضافه جریان (E1) با عدد F3 |
| ۱۲ آمپر، ۲ اسب | مدل PM821-8 تا ۸ آمپر و مدل PM821-16 تا ۱۶ آمپر |
پارامترهای HYDROSET در دفترچه HYDROSET و کدهای خطای آن در کدهای خطای ست کنترل پمپ آب آمده است. معنی کدهای خطای برندهای دیگر در ارور ست کنترل برندهای مختلف است و انتخاب بین انواع کنترل پمپ در انواع کنترل پمپ آب.
سؤال‌های رایج
فشار ست کنترل پنتاکس را چطور زیاد کنیم؟
فقط فشار استارت قابل تنظیم است. برق را قطع کنید، درپوش را بردارید و پیچ تنظیم را به سمت + بچرخانید. بیشترین مقدار ۳٫۵ بار است. فشار خاموش شدن را نمی‌شود زیاد کرد؛ برابر هد پمپ است.
چراغ قرمز ست کنترل پنتاکس روشن است؛ یعنی چه؟
چراغ FAILURE یعنی دستگاه پمپ را بهخاطر بیآبی متوقف کرده است. آب ورودی پمپ را بررسی کنید و RESET را بزنید. در هیدروماتیک H2 دستگاه خودش تا حدود ۷ ساعت و ۱۵ دقیقه چند بار دوباره امتحان میکند.
فرق پنتاکس هیدروماتیک H2 و هیدروتانک H1 چیست؟
هیدروتانک H1 یک مخزن کوچک ۰٫۴ لیتری داخلی دارد که روشن و خاموش شدن را با مصرف کم کمتر میکند. روش کار، بازه فشار استارت (۱ تا ۳٫۵ بار) و جریان مجاز (۱۲ آمپر) هر دو یکی است.
با باز کردن شیر طبقه بالا پمپ روشن نمی‌شود؛ چرا؟
فشار استارت از فشار ستون آب ساختمان کمتر است. اگر بالاترین شیر بیشتر از ۱۵ متر بالاتر از دستگاه است، فشار استارت را بالا ببرید.
ست کنترل پنتاکس برای پمپ سه‌فاز مناسب است؟
فقط با کنتاکتور. خروجی دستگاه بوبین ۲۳۰ ولت کنتاکتور را فرمان میدهد و کنتاکتور پمپ سه‌فاز را روشن و خاموش میکند.
چرا ست کنترل پنتاکس پمپ را خاموش نمیکند؟
معمولاً نشتی، فلوسوئیچ داخلی کثیف یا شیر یکطرفه نزدیک دستگاه. شیر یکطرفه باید دستکم ۳ متر از دستگاه فاصله داشته باشد.
ست کنترل پنتاکس محافظت اضافه جریان دارد؟
دفترچه پنتاکس حفاظت در برابر بیآبی و گیر کردن پمپ (ضدگیر ۲۴ ساعته) را ذکر کرده، ولی تنظیمی برای جریان پمپ ندارد. حفاظت حرارتی را خود پمپ انجام میدهد.
