بوستر پمپ دور متغیر با اینورتر دور پمپ را با مصرف تنظیم میکند تا فشار ثابت بماند. فرق بوستر پمپ دور متغیر و دور ثابت، انواع چیدمان درایو، تابلو کنترل و کنترلر بوستر پمپ، و اینکه برای کدام ساختمان می‌ارزد.
بوستر پمپ دور متغیر مجموعهای از پمپ‌هاست که دستکم یکی از آنها با اینورتر کار میکند. به‌جای اینکه پمپها فقط روشن و خاموش شوند، اینورتر دور پمپ را با مصرف ساختمان کم و زیاد میکند تا فشار آب در همه ساعت‌ها ثابت بماند. در بازار به آن بوستر پمپ اینورتر دار، بوستر پمپ با درایو یا بوستر پمپ آبرسانی دور متغیر هم می‌گویند. این مقاله فرق آن را با بوستر پمپ دور ثابت توضیح میدهد، چیدمان‌های مختلف درایو و تابلو کنترل را معرفی میکند و می‌گوید برای کدام ساختمان ارزش هزینه‌اش را دارد. اگر با خود بوستر پمپ آشنا نیستید، اول بوستر پمپ چیست را بخوانید.
بوستر پمپ دور ثابت چطور کار میکند؟
در بوستر دور ثابت، هر پمپ فقط دو حالت دارد: خاموش یا روشن با دور کامل. کنترل با پرشر سوییچ یا ترانسمیتر فشار انجام می‌شود: وقتی فشار به عدد پایین برسد پمپ اول روشن می‌شود، اگر مصرف زیاد باشد و فشار باز هم پایین برود پمپ دوم هم وارد مدار می‌شود، و وقتی فشار به عدد بالا برسد پمپها خاموش می‌شوند. فشار شبکه همیشه بین این دو عدد بالا و پایین میرود و در مصرف کم، پمپ پشت‌سرهم روشن و خاموش می‌شود.
بوستر پمپ دور متغیر چطور کار میکند؟
در بوستر دور متغیر، یک ترانسمیتر فشار روی کلکتور خروجی نصب است و فشار را به اینورتر می‌فرستد. اینورتر دور پمپ را طوری تنظیم میکند که فشار روی یک عدد هدف بماند:
- مصرف کم: پمپ اصلی با دور کم می‌چرخد.
- مصرف بیشتر: دور پمپ اصلی بالا میرود.
- مصرف بیش از توان یک پمپ: پمپ دوم وارد مدار می‌شود و دورها دوباره تقسیم می‌شوند.
- بدون مصرف: پمپ به حالت خواب میرود و با افت فشار دوباره بیدار می‌شود.
جزئیات خود اینورتر، انواع آن و تنظیمش در اینورتر پمپ آب آمده است.
مقایسه بوستر پمپ دور ثابت و دور متغیر
| مورد | دور ثابت | دور متغیر |
|---|---|---|
| روش کنترل | روشن و خاموش کردن پمپها در دو فشار | تغییر دور پمپ برای نگه داشتن یک فشار |
| نوسان فشار | بین فشار روشن و خاموش، معمولاً یک تا دو بار | کم؛ فشار نزدیک عدد هدف میماند |
| تعداد استارت | زیاد، به‌خصوص در مصرف کم | کم؛ پمپ آرام می‌چرخد یا به خواب میرود |
| مصرف برق در بار کم | پمپ با دور کامل کار میکند | دور و توان پمپ پایین می‌آید |
| ضربه قوچ | در هر قطع و وصل | با شتاب و توقف نرم کم می‌شود |
| حجم منبع تحت فشار | بزرگ‌تر | کوچک‌تر |
| هزینه اولیه | کمتر | بیشتر |
| تعمیر و تنظیم | ساده‌تر | تخصصی‌تر |
چیدمان درایو در بوستر پمپ دور متغیر
| چیدمان | چطور کار میکند | نکته |
|---|---|---|
| تک‌درایو | یک اینورتر روی پمپ اصلی؛ پمپ‌های بعدی دور ثابت و با کنتاکتور وارد مدار می‌شوند | ارزان‌تر؛ رایج در بوسترهای ساختمانی متوسط |
| چنددرایو | هر پمپ اینورتر خودش را دارد و پمپها با هم دور خود را تنظیم می‌کنند | یکنواخت‌ترین فشار و بیشترین صرفه‌جویی؛ گران‌تر |
| درایو چرخشی | یک اینورتر که نوبتی به پمپ‌های مختلف وصل می‌شود | کار پمپها یکسان تقسیم می‌شود؛ مدار فرمان پیچیده‌تر |
در هر سه چیدمان، کنترلر بوستر پمپ تعیین میکند کدام پمپ پمپ اصلی باشد و نوبت را بین پمپها می‌چرخاند تا همه به یک اندازه کار کنند. اگر یک پمپ خراب شود، پمپ بعدی جای آن را می‌گیرد.
تابلو کنترل بوستر پمپ دور متغیر
تابلو کنترل بوستر پمپ دور متغیر علاوه بر اجزای تابلوی دور ثابت، درایو و کنترل فشار پیوسته را دارد:
| جزء | کار |
|---|---|
| اینورتر یا درایو | دور پمپ را برای فشار هدف تنظیم میکند |
| ترانسمیتر فشار | فشار کلکتور خروجی را به‌صورت سیگنال به درایو یا کنترلر می‌فرستد |
| کنترلر بوستر پمپ | تصمیم می‌گیرد کدام پمپ کی وارد مدار شود و نوبت پمپها را عوض میکند |
| کنتاکتور و حفاظت موتور | برای پمپ‌هایی که دور ثابت وارد مدار می‌شوند |
| کنترل فاز | قطع، جابه‌جایی و عدم تعادل فاز را تشخیص میدهد |
| حفاظت بی‌آبی | فلوتر یا سوییچ سطح مخزن ذخیره، یا سوییچ فشار مکش |
| کلیدهای دستی، خاموش، اتومات | برای کار دستی هر پمپ هنگام تعمیر و آزمایش |
| منبع تحت فشار | مصرفهای خیلی کم را پوشش میدهد تا پمپ مدام بیدار نشود |
مدار فرمان بوستر پمپ دور متغیر در ساده‌ترین شکل این است: ترانسمیتر فشار سیگنال را به درایو میدهد؛ درایو دور پمپ اصلی را تنظیم میکند؛ وقتی پمپ اصلی به دور کامل رسید و فشار هنوز کم بود، خروجی درایو یا کنترلر فرمان روشن شدن پمپ دوم را از طریق کنتاکتور میدهد؛ و ورودی‌های حفاظتی مثل بی‌آبی، کنترل فاز و حفاظت موتور، کل مجموعه را متوقف می‌کنند. اجزای تابلو و مدار فرمان با جزئیات بیشتر در تابلو برق بوستر پمپ آمده است.
بوستر دور متغیر برای کدام ساختمان می‌ارزد؟
مناسب است برای:
- ساختمانهای بلند و پرواحد که مصرفشان در طول روز خیلی تغییر میکند.
- هتل، بیمارستان، مجتمع اداری و تجاری که فشار یکنواخت اهمیت دارد.
- جاهایی که آبگرمکن دیواری و پکیج زیاد است و نوسان فشار باعث سرد و گرم شدن آب می‌شود.
- سیستم‌هایی که پمپ‌های بزرگ‌تری دارند و صرفه‌جویی برق در آنها محسوس است.
شاید لازم نباشد برای:
- ساختمانهای کوچک با یک پمپ تک‌فاز؛ در این حالت ست کنترل پمپ آب با استارت نرم و فشار تنظیم‌شده کار را با هزینه بسیار کمتر انجام میدهد.
- سیستم‌هایی که مصرف تقریباً ثابت دارند و پمپ بیشتر وقت‌ها با بار کامل کار میکند.
انتخاب بوستر پمپ دور متغیر
- دبی و هد: اول نیاز ساختمان را حساب کنید؛ روش آن در محاسبه بوستر پمپ آبرسانی آمده است.
- تعداد پمپ: دستکم یک پمپ رزرو داشته باشید تا خرابی یک پمپ آب ساختمان را قطع نکند.
- چیدمان درایو: تک‌درایو برای بیشتر بوسترهای ساختمانی کافی است؛ چنددرایو برای بیشترین یکنواختی و صرفه‌جویی.
- منبع تحت فشار: حتی در دور متغیر، یک منبع کوچک لازم است.
- حفاظت بی‌آبی: سوییچ سطح در مخزن ذخیره یا سوییچ فشار در لوله مکش.
- محل تابلو: خشک و با تهویه؛ گرما عمر درایو را کم میکند.
سؤال‌های رایج
بوستر پمپ دور متغیر چیست؟
مجموعهای از یک یا چند پمپ است که دستکم یکی از آنها با اینورتر کار میکند. اینورتر دور پمپ را با مصرف تنظیم میکند تا فشار شبکه ثابت بماند.
فرق بوستر پمپ دور ثابت و دور متغیر چیست؟
بوستر دور ثابت پمپها را در دو فشار روشن و خاموش میکند و فشار بین این دو عدد بالا و پایین میرود. بوستر دور متغیر دور پمپ را تغییر میدهد و فشار تقریباً ثابت میماند.
بوستر پمپ اینورتر دار برای چه ساختمانی لازم است؟
برای ساختمانهای بلند و پرواحد، هتل، بیمارستان و مجتمعهایی که مصرف در طول روز خیلی تغییر میکند و فشار یکنواخت اهمیت دارد.
آیا بوستر دور متغیر منبع تحت فشار لازم دارد؟
بله، ولی حجم کمتری نسبت به بوستر دور ثابت. منبع کوچک مصرفهای خیلی کم و نشتیها را پوشش میدهد تا پمپ در حالت خواب بماند.
کنترلر بوستر پمپ چه میکند؟
ورود و خروج پمپها را بر اساس فشار مدیریت میکند، نوبت پمپها را عوض میکند تا کار یکسان تقسیم شود، و در خرابی یک پمپ، پمپ بعدی را وارد مدار میکند.
آیا می‌شود بوستر دور ثابت را به دور متغیر تبدیل کرد؟
معمولاً بله؛ با اضافه کردن اینورتر، ترانسمیتر فشار و تغییر مدار فرمان تابلو. پیش از آن، توان موتورها، نوع موتور و فضای تابلو باید بررسی شود.
