تابلو برق بوستر پمپ آبرسانی چه اجزایی دارد و مدار فرمان آن چطور کار میکند: کنتاکتور، حفاظت موتور، کنترل فاز، کنترل فشار، چرخش نوبت پمپها، ورودی بیآبی، تابلو دور ثابت و دور متغیر و اشتباه‌های رایج.
تابلو برق بوستر پمپ مغز و سپر یک مجموعه بوستر است: تصمیم می‌گیرد کدام پمپ کی روشن شود و از پمپها در برابر اضافه بار، قطع فاز و بیآبی محافظت میکند. به آن تابلو فرمان بوستر پمپ یا تابلو کنترل بوستر پمپ هم می‌گویند. این مقاله اجزای تابلو را یکی‌یکی معرفی میکند، مدار فرمان بوستر پمپ را قدم‌به‌قدم توضیح می‌دهد و فرق تابلوی دور ثابت و دور متغیر را می‌گوید. موضوع این مقاله تابلوی بوستر آبرسانی است؛ تابلوی بوستر آتش‌نشانی الزامات جداگانه خودش را دارد.
اجزای تابلو برق بوستر پمپ
| جزء | کار |
|---|---|
| کلید اصلی (کلید غیرخودکار یا کمپکت) | قطع و وصل کل تابلو و حفاظت ورودی |
| کلید حرارتی-مغناطیسی موتور یا کلید مینیاتوری | حفاظت مدار هر پمپ در برابر اتصال کوتاه |
| کنتاکتور | قطع و وصل برق هر پمپ با فرمان مدار کنترل |
| بی‌متال (رله اضافه بار) | قطع پمپ در اضافه جریان طولانی؛ اگر کلید حرارتی-مغناطیسی نباشد |
| کنترل فاز | تشخیص قطع فاز، جابه‌جایی فاز و افت یا افزایش ولتاژ در پمپ‌های سه‌فاز |
| پرشر سوییچ یا ترانسمیتر فشار | فرمان روشن و خاموش شدن پمپها بر اساس فشار |
| کنترلر بوستر یا PLC | منطق ورود و خروج پمپها، چرخش نوبت و خطاها |
| رله چرخش نوبت | در تابلوهای ساده، عوض کردن پمپ اصلی در هر سیکل |
| ورودی بیآبی | فلوتر یا سوییچ سطح مخزن ذخیره، یا سوییچ فشار مکش |
| کلیدهای دستی، خاموش، اتومات | یک کلید برای هر پمپ؛ برای آزمایش و تعمیر |
| چراغ‌های نمایشگر | کار، خطا، بیآبی و برق هر پمپ |
| اینورتر یا درایو | فقط در بوستر دور متغیر |
| ترمینال، سیم‌کشی و بدنه | بدنه با درجه حفاظت مناسب موتورخانه و تهویه کافی |
مدار فرمان بوستر پمپ چطور کار میکند؟
منطق یک بوستر دو پمپه دور ثابت، در ساده‌ترین شکل:
- وقتی فشار به فشار روشن شدن پمپ اصلی برسد، کنتاکتور پمپ اصلی وصل می‌شود.
- اگر مصرف زیاد باشد و فشار با یک پمپ به عدد دوم پایین‌تر برسد، پمپ دوم هم با تأخیر کوتاه وارد مدار می‌شود؛ تأخیر برای اینکه دو موتور همزمان استارت نشوند.
- با رسیدن فشار به فشار خاموش شدن، پمپها به ترتیب خاموش می‌شوند.
- در سیکل بعد، نوبت پمپ اصلی عوض می‌شود تا ساعت کار پمپها برابر بماند.
- اگر حفاظت یک پمپ عمل کند، آن پمپ از مدار خارج و پمپ دیگر جایگزین می‌شود و چراغ خطا روشن می‌شود.
- اگر ورودی بیآبی یا کنترل فاز عمل کند، همه پمپها متوقف می‌شوند تا شرایط عادی شود.
در تابلوهای ساده، این منطق با پرشر سوییچ‌ها، رله‌ها و تایمرها ساخته می‌شود. در تابلوهای جدیدتر، یک کنترلر بوستر یا PLC با ترانسمیتر فشار همه این کارها را انجام می‌دهد و تنظیم فشارها با عدد است، نه با پیچ.
نقشه تابلو برق بوستر پمپ
نقشه هر تابلو دو بخش دارد:
مدار قدرت: برق سه‌فاز ورودی → کلید اصلی → برای هر پمپ: حفاظت موتور → کنتاکتور → (بی‌متال) → موتور. کنترل فاز روی ورودی تابلو نصب می‌شود. در تابلوی دور متغیر، اینورتر جای کنتاکتور پمپ اصلی را می‌گیرد.
مدار فرمان: برق فرمان از ترانس یا یک فاز، از طریق کنتاکت‌های حفاظتی (کنترل فاز، بیآبی، بی‌متال) به کنترلر یا رله‌ها می‌رسد. کلید دستی، خاموش، اتومات هر پمپ تعیین میکند فرمان از کنترلر بیاید یا مستقیم. خروجی‌های کنترلر بوبین کنتاکتورها را فرمان می‌دهند و چراغ‌ها وضعیت را نشان می‌دهند.
قاعده مهم این است که همه حفاظت‌ها در مسیر فرمان سری باشند: اگر هرکدام عمل کند، فرمان پمپ قطع شود و پمپ دوباره خودبه‌خود روشن نشود تا علت رفع شود، مگر برای بیآبی که بعد از برگشت آب، تلاش دوباره منطقی است.
انواع تابلو بوستر پمپ
| نوع | چه دارد | مناسب برای |
|---|---|---|
| تابلو تک‌پمپ | یک پمپ با کنتاکتور، حفاظت موتور و کنترل فشار | ساختمان‌های کوچک |
| تابلو دو یا سه پمپ دور ثابت | ورود پلکانی پمپها و چرخش نوبت | بوستر آبرسانی ساختمان‌های متوسط |
| تابلو دور متغیر | اینورتر روی پمپ اصلی یا روی همه پمپها، با ترانسمیتر فشار | ساختمان‌های بلند و پرمصرف |
جزئیات تابلوی دور متغیر، چیدمان درایوها و کنترلر بوستر در بوستر پمپ دور متغیر و خود اینورتر در اینورتر پمپ آب آمده است.
نصب تابلو برق بوستر پمپ
- تابلو را نزدیک پمپها ولی دور از پاشش آب و رطوبت نصب کنید.
- کابل هر پمپ را متناسب با جریان و طول مسیر انتخاب کنید و ارت همه پمپها را وصل کنید.
- حفاظت موتور هر پمپ را دقیقاً روی جریان پلاک همان پمپ تنظیم کنید.
- سوییچ سطح یا فلوتر مخزن ذخیره را به ورودی بیآبی وصل کنید و آزمایشش کنید.
- بعد از نصب، هر پمپ را در حالت دستی آزمایش کنید، جهت چرخش را در پمپ‌های سه‌فاز بررسی کنید و بعد تابلو را روی اتومات بگذارید.
اشتباه‌های رایج در تابلو بوستر پمپ
- حفاظت موتور بزرگ‌تر از جریان پلاک پمپ تنظیم شده و در اضافه بار عمل نمی‌کند.
- تابلو بدون کنترل فاز برای پمپ سه‌فاز؛ قطع یک فاز موتور را می‌سوزاند.
- ورودی بیآبی وصل نشده یا پل زده شده؛ پمپ در تمام شدن آب مخزن خشک کار میکند.
- دو پمپ همزمان استارت می‌شوند و کلید اصلی یا برق ساختمان افت شدید میکند.
- تابلو در جای مرطوب یا بدون تهویه نصب شده؛ کنتاکتور و الکترونیک زود خراب می‌شوند.
- ارت تابلو و پمپها وصل نیست.
بوستر کوچک بدون تابلو
برای یک پمپ تکفاز خانگی یا ساختمان کوچک، تابلوی کامل لازم نیست. یک ست کنترل پمپ آب الکترونیک، کنترل فشار، استارت نرم و حفاظت بیآبی و اضافه جریان را در یک دستگاه دارد و فقط یک کلید مینیاتوری مناسب می‌خواهد. سیم‌کشی آن در سیم‌کشی ست کنترل پمپ آب و انتخاب بوستر کوچک در بوستر پمپ خانگی آمده است. برای محاسبه دبی، هد و حجم منبع بوستر، محاسبه بوستر پمپ آبرسانی را ببینید.
سؤال‌های رایج
تابلو برق بوستر پمپ چه اجزایی دارد؟
کلید اصلی، حفاظت هر پمپ، کنتاکتور، کنترل فاز، کنترل فشار با پرشر سوییچ یا ترانسمیتر، کنترلر یا رله چرخش نوبت، ورودی بیآبی، کلیدهای دستی و اتومات و چراغ‌های نمایشگر. در بوستر دور متغیر، اینورتر هم به آن اضافه می‌شود.
مدار فرمان بوستر پمپ چطور کار میکند؟
بر اساس فشار، پمپ اصلی را روشن میکند، در مصرف زیاد پمپ دوم را با تأخیر وارد مدار میکند، با رسیدن فشار به عدد بالا پمپها را خاموش میکند و در هر سیکل نوبت پمپ اصلی را عوض میکند.
فرق تابلو بوستر پمپ دور ثابت و دور متغیر چیست؟
تابلوی دور ثابت پمپها را فقط با کنتاکتور روشن و خاموش میکند. تابلوی دور متغیر اینورتر و ترانسمیتر فشار دارد و دور پمپ را برای فشار ثابت تنظیم میکند.
آیا برای یک پمپ تکفاز خانگی تابلو لازم است؟
معمولاً نه. برای یک پمپ تکفاز، کلید مینیاتوری مناسب و یک کنترل فشار با حفاظت کافی است؛ ست کنترل الکترونیک حفاظت بیآبی و اضافه جریان را خودش دارد.
قیمت تابلو برق بوستر پمپ به چه بستگی دارد؟
به تعداد و توان پمپها، دور ثابت یا دور متغیر بودن، برند قطعات، نوع کنترلر و بدنه تابلو.
