نصب بوستر پمپ آتش نشانی درست: الزامات موتورخانه، لوله‌کشی مکش و رانش، شیرآلات، شیر تست و فلومتر، راه‌اندازی و تست پذیرش، تست هفتگی و ماهانه و تست سالانه دبی، و چک‌لیست نگهداری.
نصب بوستر پمپ آتش نشانی با نصب بوستر آبرسانی فرق دارد: یک اشتباه کوچک در لوله مکش یا شیرها می‌تواند پمپی را که سال‌ها خاموش بوده، در روز حریق از کار بیندازد. این راهنما نکته‌های اصلی نصب، راه‌اندازی و نگهداری را بر پایه NFPA 20 و NFPA 25 توضیح می‌دهد. اجزای سیستم در بوستر پمپ آتش نشانی چیست آمده است.
موتورخانه پمپ آتش نشانی
- جای امن: اتاقی جدا با دیوارهای مقاوم در برابر آتش، که آتش‌نشان‌ها راحت به آن برسند.
- دما: برای پمپ برقی دستکم حدود ۴ درجه تا آب لوله‌ها یخ نزند؛ برای پمپ دیزلی گرمتر (یا با هیتر موتور) تا استارت سریع ممکن باشد.
- هوا و دود: پمپ دیزلی به هوای ورودی کافی و دودکش به بیرون نیاز دارد.
- کف‌شور: برای آب شیر تست، آب‌بندی پمپ و تخلیه.
- روشنایی اضطراری و دسترسی برای سرویس دور تا دور پمپ‌ها.
لوله مکش؛ حساس‌ترین بخش
- پمپ‌های افقی آتش‌نشانی باید آب ورودی مثبت داشته باشند؛ یعنی سطح آب منبع بالاتر از پمپ باشد. اگر منبع پایین‌تر است، پمپ توربینی عمودی لازم است.
- سرعت آب در لوله مکش در ۱۵۰ درصد دبی نامی از حدود ۴٫۶ متر بر ثانیه بیشتر نشود.
- روی لوله مکش شیر کشویی با نشانگر باز و بسته (OS&Y) استفاده شود. شیر پروانهای نباید در فاصله کمتر از حدود ۱۵ متر از فلنج مکش پمپ باشد، چون جریان را به پروانه نامتقارن میرساند.
- تبدیل در مکش از نوع غیرهم‌مرکز باشد و بخش صاف آن بالا قرار بگیرد تا هوا در لوله جمع نشود.
- زانو در صفحه افقی درست کنار ورودی پمپ‌های دومکشه (اسپلیت کیس) نباشد؛ جریان نامتقارن به یاتاقان‌ها فشار می‌آورد.
- صافی در مکش فقط وقتی لازم است که آب منبع ناخالصی دارد و باید آن‌قدر بزرگ باشد که گرفتگی‌اش پمپ را خفه نکند.
لوله رانش و شیرآلات
- شیر یک‌طرفه و شیر قطع‌کن روی رانش هر پمپ.
- گیج فشار روی مکش و رانش هر پمپ.
- شیر تخلیه چرخشی (Circulation relief): برای پمپ برقی، تا وقتی پمپ با دبی صفر کار میکند، کمی آب برای خنک شدن پوسته تخلیه شود.
- شیر اطمینان اصلی: اگر فشار بسته پمپ به‌علاوه فشار مکش از فشار مجاز شبکه بیشتر شود.
- هدر تست یا فلومتر: برای اندازه‌گیری دبی پمپ در تست سالانه، بی‌آنکه آب به شبکه اسپرینکلر برود.
نصب پمپ، موتور و تابلو
- پمپ و موتور روی شاسی و فونداسیون محکم نصب و هم‌محوری کوپلینگ بعد از اتصال لوله‌ها دوباره کنترل شود؛ لوله‌ها نباید وزنشان را به پمپ بدهند.
- تابلو در دید پمپ و دور از پاشش آب نصب شود و برقش از مسیر جدا و مطمئن بیاید. ضوابط آن در تابلو برق بوستر پمپ آتش نشانی آمده است.
- خط حس فشار هر تابلو جدا به رانش وصل شود.
- جهت چرخش پمپ برقی پیش از هر چیز با یک استارت کوتاه کنترل شود.
- فشارهای استارت پمپ‌ها و جوکی پمپ طبق ترتیب طراحی تنظیم و روی تابلو نوشته شود.
راه‌اندازی و تست پذیرش
پیش از تحویل، پمپ باید در حضور دستگاه نظارت یا آتش‌نشانی تست شود:
- شستشوی لوله مکش با دبی کافی پیش از وصل کردن پمپ.
- تست فشار شبکه.
- تست دبی در سه نقطه: دبی صفر، دبی نامی و ۱۵۰ درصد دبی نامی؛ فشارها با منحنی کارخانه مقایسه شود.
- استارت خودکار با افت فشار، استارت دستی و آلارم‌ها چند بار امتحان شود.
- برای دیزل، چرخه استارت با هر دو باتری و آلارم‌ها تست شود.
تست و نگهداری دوره‌ای
طبق NFPA 25:
| دوره | کار |
|---|---|
| هفتگی | بازدید موتورخانه، شیرها (باز بودن)، فشارها، سطح منبع، سوخت و باتری دیزل؛ تست بدون جریان پمپ دیزلی دستکم ۳۰ دقیقه |
| هفتگی یا ماهانه | تست بدون جریان پمپ برقی دستکم ۱۰ دقیقه؛ شنیدن صدا، دیدن نشت آب‌بندی و دمای یاتاقان‌ها |
| سالانه | تست دبی در صفر، ۱۰۰ و ۱۵۰ درصد و مقایسه با منحنی پذیرش؛ تست آلارم‌ها و انتقال برق |
| طبق سازنده | روغن و فیلترهای دیزل، گریس یاتاقان‌ها، کنترل هم‌محوری |
تست بدون جریان یعنی پمپ با شیرهای بسته روشن شود و فقط آب خنککن تخلیه شود؛ این تست نشان می‌دهد پمپ و تابلو آماده‌اند.
چک‌لیست بازدید هفتگی
- شیرهای مکش و رانش کاملاً باز و پلمب باشند.
- تابلو روی حالت خودکار باشد، نه دستی یا خاموش.
- چراغ برق وصل روشن و هیچ آلارمی فعال نباشد.
- منبع آب پر باشد.
- برای دیزل: سطح سوخت، روغن و آب رادیاتور، ولتاژ هر دو باتری و کار شارژر.
- جوکی پمپ بیش از عادی روشن و خاموش نشود؛ وگرنه شبکه نشتی دارد.
مقاله‌های این مجموعه
بوستر پمپ آتش نشانی · جوکی پمپ · تابلو برق بوستر آتش نشانی · محاسبه بوستر آتش نشانی · نصب و تست پمپ آتش نشانی
سؤال‌های رایج
نصب بوستر پمپ آتش نشانی چه نکاتی دارد؟
آب ورودی مثبت برای پمپ افقی، شیر OS&Y در مکش، دوری شیر پروانهای از مکش، تبدیل غیرهم‌مرکز، شیرهای یک‌طرفه و تخلیه چرخشی، هدر تست، برق جدا و تابلوی در دید پمپ.
چرا شیر پروانهای نباید نزدیک مکش پمپ آتش نشانی باشد؟
صفحه شیر جریان را نامتقارن به پروانه میرساند و کارایی و عمر پمپ را کم میکند؛ برای همین در حدود ۱۵ متری فلنج مکش از آن استفاده نمیشود.
پمپ آتش نشانی را هر چند وقت تست کنیم؟
پمپ دیزلی هر هفته بدون جریان دستکم ۳۰ دقیقه، پمپ برقی هفتگی یا ماهانه دستکم ۱۰ دقیقه، و هر سال تست دبی در صفر، ۱۰۰ و ۱۵۰ درصد.
تست بدون جریان پمپ آتش نشانی چیست؟
پمپ با بسته بودن مسیر مصرف روشن میشود تا آمادگی پمپ، موتور و تابلو دیده شود؛ فقط آب خنککن تخلیه میشود.
دمای موتورخانه پمپ آتش نشانی چقدر باشد؟
برای پمپ برقی دستکم حدود ۴ درجه تا آب یخ نزند؛ برای پمپ دیزلی گرمتر یا با هیتر موتور تا استارت سریع ممکن باشد.
